Lekkage bij de schoorsteen: oorzaken, herkenning en oplossingen

Een lekkage bij de schoorsteen kan veel schade veroorzaken aan het dak, de zolder en de binnenafwerking van een woning. Vaak wordt het probleem pas opgemerkt wanneer er na een regenbui vochtplekken rondom de schoorsteen ontstaan. De werkelijke oorzaak bevindt zich meestal aan de buitenzijde, bijvoorbeeld in het loodwerk, voegwerk, metselwerk of de bovenzijde van de schoorsteen.

Een vochtplek betekent niet automatisch dat de volledige schoorsteen moet worden vervangen. Soms is een gerichte schoorsteenreparatie voldoende. Bij ernstige of terugkerende schade kan een complete schoorsteenrenovatie noodzakelijk zijn.

In deze blog leest u hoe een schoorsteenlekkage ontstaat, aan welke signalen u het probleem kunt herkennen en welke werkzaamheden nodig kunnen zijn om de schoorsteen weer duurzaam waterdicht te maken.

Hoe ontstaat lekkage bij een schoorsteen?

Een schoorsteen steekt door het dak en wordt voortdurend blootgesteld aan regen, wind, vorst en temperatuurverschillen. De aansluiting tussen de schoorsteen en het dak moet daarom volledig waterdicht zijn.

Door ouderdom en weersinvloeden kunnen het voegwerk, de gevelstenen, het lood en de afwerking van de schoorsteenkop beschadigd raken. Regenwater kan vervolgens via kleine openingen naar binnen trekken.

Veelvoorkomende oorzaken van lekkage bij de schoorsteen zijn:

• Poreus of uitgesleten voegwerk. • Gescheurde of loszittende voegen. • Gebarsten of afbrokkelende stenen. • Verouderde of gescheurde loodslabben. • Lood dat niet goed meer aansluit op de dakpannen. • Openstaande aansluitingen rondom de schoorsteen. • Een beschadigde cementplaat of schoorsteenkop. • Scheuren in het metselwerk. • Een ontbrekende of beschadigde schoorsteenkap. • Poreus metselwerk dat veel regenwater opneemt. • Problemen met de dakbedekking rondom de schoorsteen. • Verstopte afvoeren of water dat op het dak blijft staan.

Om een lekkende schoorsteen goed te repareren, moet eerst worden vastgesteld waar het water daadwerkelijk binnenkomt.

Hoe herkent u een lekkende schoorsteen?

Schoorsteenlekkage is niet altijd direct zichtbaar. Een kleine hoeveelheid water kan langere tijd in het metselwerk, de dakconstructie of isolatie blijven zitten voordat er binnen een vochtplek ontstaat.

Let daarom op de volgende signalen:

• Vochtplekken op het plafond rondom de schoorsteen. • Natte plekken op de muur of schoorsteenmantel. • Lekkage die vooral na harde wind en regen ontstaat. • Loslatend behang, verf of stucwerk. • Bruine of gele kringen op het plafond. • Schimmelvorming of een muffe geur op zolder. • Natte dakbalken of beschadigd dakbeschot. • Witte uitslag op het metselwerk. • Losse of ontbrekende voegen aan de buitenzijde. • Scheuren in stenen of voegwerk. • Beschadigd of loszittend lood. • Een schoorsteen die na regen langdurig nat blijft.

Een vochtplek kan zich op een andere plaats bevinden dan de opening waar het water binnenkomt. Regenwater kan langs balken, folie of dakbeschot lopen voordat het zichtbaar wordt. Daarom is alleen naar de binnenzijde kijken meestal niet voldoende.

Waarom lekt een schoorsteen vooral bij harde regen en wind?

Wanneer regen recht naar beneden valt, blijft een kleine beschadiging soms onopgemerkt. Bij harde wind wordt regenwater onder loodslabben, tussen dakpannen of in open voegen gedrukt.

Dit verklaart waarom sommige woningen alleen bij een bepaalde windrichting of tijdens hevige regen last hebben van lekkage. Vooral gevels en schoorstenen die veel wind en regen opvangen, worden zwaar belast.

In kustgebieden van Zuid-Holland kunnen wind, slagregen en zoute lucht de slijtage van voegwerk, metselwerk en metalen onderdelen versnellen. Regelmatige controle is daarom belangrijk.

Slecht voegwerk als oorzaak van schoorsteenlekkage

Het voegwerk beschermt de ruimtes tussen de stenen. Door ouderdom, regen en vorst kunnen voegen poreus worden, verzanden of uit het metselwerk vallen.

Via open of beschadigde voegen kan water in de schoorsteen trekken. Tijdens vorst kan het aanwezige vocht bevriezen en uitzetten, waardoor de schade groter wordt.

Signalen van slecht voegwerk zijn:

• Zand dat uit de voegen komt. • Diepe of uitgesleten voegen. • Scheuren in de voegmortel. • Ontbrekende stukken voegwerk. • Losse mortel rondom de stenen. • Donkere, langdurig natte plekken. • Witte uitslag op het metselwerk.

Bij schoorsteenrenovatie wordt beschadigd voegwerk zorgvuldig uitgeslepen of uitgehakt. Daarna worden de voegen gereinigd en voorzien van nieuwe voegmortel die geschikt is voor de stenen en weersbelasting.

Beschadigd lood rondom de schoorsteen

Loodslabben zorgen voor een waterdichte aansluiting tussen de schoorsteen en het dak. Door veroudering, werking van materialen of verkeerde montage kan het lood scheuren, loskomen of onvoldoende overlappen.

Veelvoorkomende problemen met schoorsteenlood zijn:

• Scheuren of gaatjes in het lood. • Lood dat uit de voeg is losgekomen. • Te korte of onvoldoende overlappende loodslabben. • Openstaande randen langs dakpannen. • Uitgedroogde of losgeraakte afdichting. • Lood dat is vervormd of verkeerd is aangebracht. • Beschadigde aansluitingen in de hoeken.

Wanneer het lood ernstig is beschadigd, is plaatselijk kitten meestal geen duurzame oplossing. Het oude lood moet dan mogelijk worden verwijderd en vervangen. Nieuw lood wordt zorgvuldig aangesloten op het metselwerk en de dakbedekking.

Scheuren en beschadigde stenen herstellen

Scheuren in het metselwerk kunnen regenwater doorlaten en de stabiliteit van de schoorsteen beïnvloeden. Gebarsten of verweerde stenen kunnen afzonderlijk worden verwijderd en vervangen.

Afhankelijk van de schade kan herstel bestaan uit:

• Scheuren in het metselwerk repareren. • Beschadigde stenen vervangen. • Losse stenen opnieuw vastzetten. • Slechte voegen verwijderen en vernieuwen. • De schoorsteenkop herstellen. • Plaatselijk opnieuw metselen. • Ernstig beschadigde delen opnieuw opbouwen.

Wanneer de schoorsteen scheef staat, stenen loszitten of grotere scheuren bevat, is een uitgebreidere bouwkundige beoordeling verstandig.

De schoorsteenkop en afdekplaat herstellen

De bovenzijde van de schoorsteen krijgt veel regen te verwerken. Een beschadigde cementplaat, afdekplaat of schoorsteenkop kan water rechtstreeks in het metselwerk laten trekken.

Een goede bovenzijde moet water afvoeren en voorkomen dat regen in openingen of scheuren blijft staan. Bij herstel wordt gecontroleerd op:

• Scheuren in de cementlaag of afdekplaat. • Openstaande naden. • Beschadigde randen. • Onvoldoende afschot. • Loszittende onderdelen. • Water dat op de schoorsteenkop blijft staan. • Beschadigde aansluitingen rondom rookkanalen.

Afhankelijk van de situatie kan de bestaande afwerking worden gerepareerd of vernieuwd.

Helpt een schoorsteenkap tegen lekkage?

Een schoorsteenkap kan helpen voorkomen dat regenwater rechtstreeks in een open rookkanaal valt. De kap kan daarnaast beschermen tegen vogels en grof vuil.

Een schoorsteenkap lost echter geen problemen met beschadigd voegwerk, kapot lood of gescheurde stenen op. Eerst moet worden vastgesteld via welk onderdeel het water binnenkomt.

De gekozen schoorsteenkap moet passen bij het gebruik en type rookkanaal. Wanneer de schoorsteen nog in gebruik is voor een kachel of haard, moet rekening worden gehouden met een veilige afvoer van rookgassen.

Hoe wordt een lekkende schoorsteen gerepareerd?

Een professionele reparatie begint met een inspectie. Daarbij worden het metselwerk, voegwerk, lood, de schoorsteenkop en de aansluiting op het dak gecontroleerd.

De werkzaamheden kunnen vervolgens uit de volgende stappen bestaan:

1. Inspectie van schoorsteen en dak

Eerst wordt vastgesteld waar schade zichtbaar is en via welke route water naar binnen kan komen. Ook de omliggende dakpannen of dakbedekking worden bekeken.

2. Slecht voegwerk verwijderen

Poreuze, gescheurde of loszittende voegen worden uitgeslepen of uitgehakt. Het metselwerk wordt gereinigd voordat nieuwe mortel wordt aangebracht.

3. Stenen en scheuren herstellen

Beschadigde stenen worden vervangen en scheuren worden op een passende manier hersteld. Losse onderdelen worden opnieuw vastgezet.

4. Loodwerk repareren of vervangen

Het bestaande lood wordt gecontroleerd op scheuren, openstaande randen en onvoldoende overlap. Ernstig beschadigd lood wordt vernieuwd en waterdicht aangesloten.

5. Schoorsteenkop herstellen

Scheuren of beschadigingen aan de bovenzijde worden hersteld. De afwerking moet regenwater goed van de schoorsteen afvoeren.

6. Schoorsteen impregneren indien geschikt

Na herstel, reiniging en voldoende droging kan het metselwerk eventueel worden geïmpregneerd. Hierdoor neemt de schoorsteen minder regenwater op.

Impregneren is geen vervanging voor goed voegwerk, degelijk lood of het herstellen van scheuren. Alle bestaande gebreken moeten eerst worden aangepakt.

Wanneer is volledige schoorsteenrenovatie nodig?

Een plaatselijke schoorsteenreparatie kan voldoende zijn wanneer de schade beperkt is. Een complete renovatie kan nodig zijn wanneer meerdere onderdelen tegelijkertijd zijn versleten.

Volledige schoorsteenrenovatie kan verstandig zijn wanneer:

• Grote delen van het voegwerk zijn uitgesleten. • Meerdere stenen beschadigd of los zijn. • Het loodwerk volledig is verouderd. • De schoorsteenkop scheuren vertoont. • De schoorsteen op meerdere plaatsen water doorlaat. • Eerdere plaatselijke reparaties niet hebben geholpen. • Er terugkerende lekkage ontstaat. • Delen van het metselwerk opnieuw moeten worden opgebouwd.

Door het voegwerk, metselwerk, lood en de bovenzijde gezamenlijk te herstellen, wordt voorkomen dat kort na de eerste reparatie een ander onderdeel lekkage veroorzaakt.

Wat kost het repareren van een lekkende schoorsteen?

De kosten verschillen per situatie. Een kleine reparatie aan een voeg of aansluiting is goedkoper dan een complete schoorsteenrenovatie met nieuw loodwerk en steenvervanging.

De prijs wordt onder andere beïnvloed door:

• De oorzaak en omvang van de lekkage. • De staat van het voegwerk. • Het aantal beschadigde stenen. • De hoeveelheid lood die moet worden vervangen. • De staat van de schoorsteenkop. • De hoogte en bereikbaarheid van het dak. • De noodzaak van een steiger of hoogwerker. • Het type dakbedekking. • De grootte van de schoorsteen. • Eventueel aanvullend herstel aan het dak.

Een beoordeling op locatie geeft een betrouwbaarder beeld dan een algemene prijs op afstand. Na inspectie kan duidelijk worden omschreven welke werkzaamheden werkelijk noodzakelijk zijn.

Kan een schoorsteenlekkage met kit worden opgelost?

Kit kan in sommige gevallen tijdelijk een kleine aansluiting afdichten, maar vormt zelden een duurzame oplossing voor beschadigd voegwerk, gescheurd lood of poreuze stenen.

Wanneer alleen kit over de schade wordt aangebracht, kan water op een andere plek naar binnen blijven trekken. Bovendien kan kit door beweging en weersinvloeden opnieuw loslaten.

Een duurzame reparatie pakt de oorzaak aan en herstelt het betreffende onderdeel op de juiste manier.

Kan de schoorsteen worden geïmpregneerd?

Een schoorsteen kan in sommige situaties worden geïmpregneerd om de wateropname van stenen en voegen te verminderen. Vooraf moet de schoorsteen:

• Technisch in voldoende staat zijn. • Vrij zijn van actieve scheuren. • Goed zijn gevoegd. • Voldoende schoon zijn. • Voldoende droog zijn. • Geen lekkend lood of open aansluitingen hebben.

Een impregneermiddel maakt beschadigd voegwerk of kapot lood niet waterdicht. Herstel komt daarom altijd vóór impregneren.

Hoe voorkomt u een nieuwe schoorsteenlekkage?

Laat de schoorsteen regelmatig controleren, vooral bij een oudere woning of na zware storm. Let op losse voegen, scheuren, beschadigd lood en stenen die beginnen af te brokkelen.

Praktische aandachtspunten zijn:

• Controleer de schoorsteen na storm of hevige regen. • Laat los voegwerk tijdig herstellen. • Houd dakgoten en afvoeren vrij. • Controleer het lood rondom de schoorsteen. • Laat beschadigde stenen vervangen. • Houd vochtplekken op zolder in de gaten. • Wacht niet totdat een kleine lekkage grotere schade veroorzaakt. • Laat een actieve schoorsteen en het rookkanaal onderhouden door een geschikte specialist.

Veelgestelde vragen over schoorsteenlekkage

Waarom lekt mijn schoorsteen alleen als het hard regent?

Bij harde wind kan regen onder loodslabben, tussen aansluitingen of in open voegen worden gedrukt. Daardoor kan een kleine beschadiging alleen tijdens slagregen zichtbaar worden.

Kan slecht voegwerk een lekkage veroorzaken?

Ja. Poreus, gescheurd of ontbrekend voegwerk kan veel regenwater opnemen. Dit water kan uiteindelijk via het metselwerk naar de binnenzijde trekken.

Moet het lood altijd volledig worden vervangen?

Niet altijd. Dat hangt af van de staat, plaats en omvang van de beschadiging. Wanneer het lood is gescheurd, te kort is of niet meer goed aansluit, kan volledige vervanging wel de duurzaamste oplossing zijn.

Hoe lang duurt het voordat een vochtplek droog is?

Ook nadat de lekkage is verholpen, kan de constructie nog langere tijd vochtig blijven. De droogtijd hangt af van de hoeveelheid water, ventilatie, temperatuur en gebruikte materialen.

Is een vochtplek naast de schoorsteen altijd een schoorsteenlekkage?

Nee. Ook dakpannen, dakbedekking, goten, leidingen en andere dakdoorvoeren kunnen lekkage veroorzaken. Daarom is onderzoek naar de werkelijke bron belangrijk.

Schoorsteenlekkage laten herstellen in Zuid-Holland

OC Totaalbouw Nederland verzorgt schoorsteenreparatie en schoorsteenrenovatie voor particuliere woningen, VvE’s, bedrijfspanden, woningcorporaties en vastgoedbeheerders.

Wij kunnen onder andere helpen met:

• Slecht voegwerk uithakken en opnieuw voegen. • Lood rondom de schoorsteen vervangen. • Scheuren in het metselwerk herstellen. • Beschadigde stenen vervangen. • De schoorsteenkop herstellen. • De schoorsteen reinigen en impregneren. • Gedeeltelijke of complete schoorsteenrenovatie.

Wij voeren werkzaamheden uit in heel Zuid-Holland, waaronder Rotterdam, Den Haag, Leiden, Dordrecht, Delft, Zoetermeer, Gouda, Schiedam, Vlaardingen, Maassluis, Spijkenisse, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel, Alphen aan den Rijn, Katwijk, Noordwijk, Rijswijk, Leidschendam, Voorburg, Wassenaar, Voorschoten, Leiderdorp, Lisse, Hillegom, Sassenheim, Oegstgeest, Gorinchem, Sliedrecht, Papendrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Barendrecht, Ridderkerk, Nieuwerkerk aan den IJssel, Brielle, Hellevoetsluis, Rockanje, Oostvoorne, Naaldwijk, ’s-Gravenzande, Monster en het Westland.

Staat uw woonplaats er niet tussen? OC Totaalbouw Nederland is werkzaam door heel Nederland.

Heeft u vochtplekken rond de schoorsteen of ontstaat er lekkage bij regen? Neem contact op met OC Totaalbouw Nederland voor een vrijblijvende beoordeling en een duidelijke offerte.